Niet-nodig Een vacature begint bij nul eisen.

Wat moet deze persoon echt kunnen?

Alles hieronder staat op niet nodig. Zo is de vacature vanzelf open. Elke eis die je aanzet kost bereik en vraagt één zin uitleg, en die zin komt letterlijk in de vacature. Als je ze niet kan schrijven, is het geen eis.

Het werk Wat doet deze persoon?

Functietitel Organisatie

Wat de persoon doet op een gewone dag. Taken, geen eigenschappen. Heb je al een vacaturetekst? Plak hem hier; we halen de reflexeisen eruit.

De eisen Wat moet je kunnen om dit werk te doen?

Geen vaardigheden, maar lichaam, zintuigen, mensen, tempo, tijd en papieren. Dit zijn de dingen waar een vacature stilzwijgend op filtert. Zet alleen aan wat je kan verdedigen.

De belofte Wat voorzien jullie sowieso?

Aanpassingen die er al zijn, zonder dat iemand ze moet vragen.

100van de 100 kunnen solliciteren

Waarom de eis moet bewijzen dat ze nodig is

33 ptkloof in tewerkstelling tussen mensen met en zonder handicap in België (45% tegen 78%). EU-gemiddelde: 24 pt.

46%van de Belgen tussen 25 en 64 heeft een diploma hoger onderwijs. Een bachelor-eis sluit de rest uit voor het werk begint.

1 op 4werkenden in België werkt deeltijds. "Voltijds" in een vacature is een eis, geen vanzelfsprekendheid.

16%minder kans dat vrouwen solliciteren na het lezen van een vacature dan mannen, vooral omdat ze niet aan elke eis voldoen.

Het probleem

Een vacature is een lijst eisen. De meeste zijn nooit getoetst: ze staan erin omdat ze in de vorige stonden. "Stressbestendig", "teamplayer", "rijbewijs B", "master of gelijkwaardig", "perfect tweetalig". Elk van die woorden filtert mensen weg die het werk prima zouden doen. Wie kleurenblind is, slechthorend, geen rijbewijs heeft of slecht gedijt in een open kantoor, moet raden of het een probleem is, en solliciteert dus niet.

Bestaande tools (Textio, Datapeople, gender decoders) verbeteren de taal van de vacature. Ze vragen niet of de eis er wel in hoort.

De omkering

Niet-nodig draait de bewijslast om. De vacature begint bij nul eisen en is dus vanzelf open. De werkgever moet elke eis aanzetten, kiezen waarom (kern van de job, wet of veiligheid, gewoonte, voorkeur) en in één zin uitleggen wat er misloopt als iemand dit niet kan. Gewoonte en voorkeur zijn geen eis. De uitleg komt letterlijk in de vacature.

Dat is geen nieuw idee, het is de logica van de Amerikaanse ADA: een werkgever mag alleen selecteren op essential functions, en een functie is niet essentieel omdat ze in de functiebeschrijving staat. De Belgische antidiscriminatiewet van 2007 verplicht redelijke aanpassingen. Niet-nodig zet die verplichting vóór de sollicitatie in plaats van erna.

Wat de kandidaat ermee kan

Elke Niet-nodig-vacature bevat een expliciete lijst van wat niet nodig is. Die lijst is gestructureerd, dus doorzoekbaar. Een kandidaat vinkt aan wat voor hem of haar niet werkt, zonder diagnose of label, en ziet meteen: geen bezwaar, te bespreken, of vereist. Schema.org kent daar al velden voor (physicalRequirement, sensoryRequirement); bijna niemand vult ze in. Niet-nodig exporteert ze.

Wat het niet is

Geen taalpolitie. Het gaat om de eis, niet om het woord.
Geen belofte dat elke job voor iedereen kan. Een chauffeur moet rijden. De tool vraagt alleen dat je het zegt, en waarom.
Geen juridisch advies. De bereikcijfers zijn ruwe schattingen om de kost van een eis zichtbaar te maken, geen statistiek.

Wat hierna kan

De eisenbibliotheek koppelen aan O*NET-abilities en ESCO, zodat een functietitel al een voorstel van "typisch verwachte" eisen geeft.
Een taalmodel dat een geplakte vacature doorlicht in plaats van de trefwoordenlijst van dit prototype.
Export naar VDAB en jobsites met het "niet nodig"-blok als filter.
De kandidaatkant koppelen aan GTB en individueel maatwerk: de werkgever weet al welke aanpassing er bij hoort.

Bronnen: news.belgium.be, tewerkstelling personen met een handicap · OESO Education at a Glance 2025, België · Statbel, deeltijds werk 2024 · LinkedIn Gender Insights Report · Mohr, HBR 2014 · Fuller & Raman, Dismissed by Degrees, HBS 2017 · 29 CFR 1630.2(n), essential functions · Unia, redelijke aanpassingen op het werk · schema.org sensoryRequirement.